Chương 4: Ngày sinh nhật không có bánh

Sinh nhật Hòa rơi vào đúng mùa cấy. Mẹ bảo năm nào cũng vậy, cô sinh ra đúng lúc đồng ruộng đang bận rộn nhất, thế nên mẹ sinh cô ngoài cánh đồng. Hòa không biết thật hay đùa, nhưng cô thấy câu chuyện đó hay hay, nên mỗi năm đến sinh nhật cô lại hỏi mẹ kể lại. Mẹ kể lần nào cũng khác: lần thì bảo "mẹ đang gặt lúa thì đau bụng", lần thì "mẹ đang gánh nước", lần khác "mẹ đang đuổi gà". Hòa biết mẹ bịa nhưng vẫn thích.

Có một điều cô không thích nhất trong ngày sinh nhật này đó là " bà ngoại", mỗi lần sinh nhật bố đều bảo mẹ đến đón bà sang . Cô không nói thẳng là không thích mà là mỗi lần bà ngoại đến nhà, cô đều cảm thấy bầu không khí trong nhà lặng đi. Không còn tiếng cười nói rôm rả của mọi người mà chỉ thấy mỗi tiếng của bà ngoại thôi. Nhưng dù vậy, cách suy nghĩ của một cô bé chưa đầy 12 tuổi lại chín chắn đến lạ:" Bố đã nói rằng: không thể bắt ép ai thích hay làm một thứ gì đó được. Nhưng còn việc mình tận hưởng tình yêu của bố mẹ và trân trọng ngày mình đến với thế giới này mới là chuyện của mình mà. Nhỉ ?"

Sự chín chắn đó không đến từ ước muốn lớn lên sớm, mà dường như được chắt chiu từ những góc lặng lẽ trong căn nhà. Cô bé nhìn thấu những mệt mỏi đằng sau nụ cười gượng gạo của mẹ, hiểu được cái thở dài nén lại của cha mỗi khi lật từng hóa đơn sinh hoạt. Trong khi những đứa trẻ cùng lứa còn mải mê với những món đồ chơi mới hay những giận hờn ngây ngô, cô đã biết chọn cách im lặng đúng lúc, biết mỉm cười để gạt đi những âu lo và tự thu mình lại sao cho ít phiền đến người khác nhất.

​Đôi mắt ngây thơ nhưng ánh nhìn lại chứa đựng một độ sâu lắng đến nhói lòng. Sự già dặn trước tuổi ấy đôi khi làm người ta vừa khâm phục, vừa cảm thấy xót xa bởi phía sau một đứa trẻ "hiểu chuyện" luôn là những tâm sự chưa từng được cất lời.

***

Đến sinh nhật năm nay, Hòa mười hai tuổi. Cô mong có một cái bánh. Không cần to, không cần quá nhiều kem, chỉ cần cái bánh bông lan màu vàng ở tiệm tạp hóa đầu xóm có đóng hộp giấy trong suốt, cô đã đứng ngắm nó mấy tuần nay. Năm trước bạn Lan trong lớp sinh nhật còn được mẹ bạn mua một cái bánh kem màu hồng to tướng có cả cái đèn pháo sáng to tướng. Lan khoe cả tuần, Hòa không khoe được gì, nhưng cô tin năm nay bố sẽ mua cho cô. Có thể không có kem, nhưng chắc chắn bố sẽ mua cái bánh ở tiệm tạp hóa. Bố còn nói vui: "Sinh nhật Hòa, bố sẽ cho con một điều bất ngờ."

Cả tuần trước sinh nhật, Hòa đi học về đều vòng qua tiệm tạp hóa nhìn trộm mấy cái bánh. Cô nhẩm tính: một cái bánh bông lan nhỏ có giá bằng hai bó rau, hoặc bằng năm quả trứng. Cô tự nhủ bố sẽ có tiền. 

Chắc chắn.

Hôm sinh nhật, Hòa dậy sớm. Không ai nhắc gì về bánh. Mẹ vẫn xách giỏ đi chợ, bố vác cuốc ra đồng, Cường vẫn nằm ngáy trên giường. Hòa có chút hụt hẫng nhưng cô tự trấn an, điều cô vui nhất buổi sáng này là bà ngoại sẽ không sang nữa vì phải chăm cháu mới sinh bên chú, em trai ruột của mẹ.

Buổi chiều, cô về nhà, mở cửa, không thấy bánh đâu. Không có hộp giấy trong suốt trên bàn, không có mùi bông lan ngọt ngào. Cô ngồi thừ ra trước hiên, nhìn ra ngõ, thỉnh thoảng lại nghe tiếng xe tải chạy qua. Cường thấy chị ngồi im thì lò dò đến:

– Chị ơi, hôm nay sinh nhật chị đúng không?

– Ừ.

– Thế không có bánh ạ?

– Hỏi nhiều.

Cường nhìn chị, rồi chạy vào nhà. Một lúc sau cậu ta chạy ra, đưa cho Hòa một viên kẹo cau màu hồng, bọc giấy bóng, đã hơi móp một góc:

– Em để dành từ hôm qua. Cho chị.

Hòa nhìn viên kẹo, rồi nhìn Cường. Thằng em trai lớp bảy có cái đầu trọc lốc và chiếc quần đùi sờn gấu. Nó không biết nói gì ngoài câu "cho chị" nhưng mắt nó sáng lên.

– Chia đôi đi. 

Hòa bẻ viên kẹo làm hai phần, đưa cho em nửa còn hơi to hơn.

hơn.

– Em không cần đâu, chị ăn hết đi.

– Ăn đi, bố bảo cái gì cũng phải chia đều.

Cường nhận lấy, đưa cả viên vào miệng một cái rồi nhai bóp bép. Hòa nhìn em, bật cười vì nó ăn kẹo như con cún con đang gặm xương. Cô cũng đưa nửa viên kẹo vào miệng vị ngọt của đường và hương cau thoang thoảng lan ra. Không ngon lắm, nhưng cô thấy ấm bụng.

Tối đó, mẹ nấu nhiều món hơn thường ngày: có canh rau muống nấu với tép, có cá rô phi kho riềng, và có bát thịt xào hành tây mà Hòa thích nhất. Mẹ dọn cơm xong gọi:

– Lại ăn cơm đi hai đứa, Hòa ăn nhiều vào, hôm nay sinh nhật con.

Hòa nhìn bàn ăn... vẫn không có bánh. Cô cố gắng không thất vọng, nhưng nét mặt cô bỗng nhiên chùng xuống, cắm mặt vào bát cơm.

Mẹ định mở miệng nói gì nhưng bố đã đưa tay ra, một cuốn vở bìa nâu mới tinh, còn thơm mùi giấy. Bố đặt nó trước mặt Hòa:

– Quà của bố. Bố không có bánh, nhưng bố có cái này. Con mở ra xem.

Hòa mở cuốn vở. Trang đầu tiên, bố viết nguệch ngoạc:

"Con gái yêu của bố, sinh nhật vui vẻ. Hãy viết vào đây những điều ước của con. Bố sẽ cố gắng giúp con."

Hòa ngước lên nhìn bố. Bố cười, mấy nếp nhăn hai bên khóe mắt xếp lại:

– Con biết không, năm ngoái bố chưa cho con cái gì. Năm nay bố cũng không có tiền mua bánh, nhưng bố nghĩ: tiền hết, còn vở cũng được. Con cứ viết những gì con ước vào đây, để bố biết.

Hòa nhìn cuốn vở. Có nét chữ bố viết mới tinh. Cô chạm tay vào từng dòng, cảm nhận được đầu ngón tay bố đã ấn mạnh đến mức giấy hơi lõm.

Cường hớn hở nói:

– Chị viết đi! Em xem với!

– Mày xem gì? 

Hòa nhăn mặt, nhưng cô khẽ mỉm cười. 

– Bố bảo viết ước mơ, mày có ước mơ không?

– Có chứ! 

Cường đập tay xuống bàn. 

– Em ước mỗi ngày có kẹo!

– Giấc mơ của mày hả? 

Mẹ lắc đầu, nhưng mặt bà cũng tươi hơn.

Hòa cầm bút. Cô nghĩ một lúc, cô nhớ hôm trước bố nói: "Con cố học cho giỏi, đại học là con đường của con." Cô nhìn trang giấy trắng rồi viết từng nét tròn trịa:

"Đỗ đại học."

Cô viết xong, đẩy cuốn vở sang cho bố xem. Bố nhìn, rồi cười:

– Chỉ có một điều thôi à?

Hòa ngập ngừng, cô nhìn bố. Bố cũng nhìn cô. Ánh đèn dầu leo lét chiếu lên khuôn mặt bố, đôi mắt bố sáng, dịu dàng. Bố không giàu, bố không có bánh. Nhưng bố có cách làm cô thấy mình quan trọng.

Hòa cầm bút, nghĩ thêm một lúc, rồi viết một dòng nữa, nắn nót hơn:

"Mua cho bố mẹ một chiếc xe mới."

Cường đọc được, vỗ tay:

– Chị mua xe cho bố hả? Lớn thế!

– Tao mua xe đạp cho bố, mày im.

– Rồi còn mua gì nữa không?

Hòa nhìn cuốn vở. Trang giấy còn trống rất nhiều.

–Dạ còn ạ.

Cô lại đặt bút viết thêm dòng nữa.

"Mua thật nhiều kẹo."

–A, cái này là của em đúng không ạ?

–Hứ, đừng ảo tưởng.

Một ước mơ cho mình, một ước mơ cho bố mẹ và cả thằng em ngốc... thế là đủ.

Bố vuốt đầu cô, mẹ gắp thêm một miếng cá cho Hòa:

– Ăn đi, bánh không có nhưng cơm mẹ nấu vẫn ngon mà.

Cường lại cầm đũa ngoáy bát:

– Năm sau em lớn, em sẽ mua bánh cho chị. Em có tiền thật đấy.

– Mày có tiền ở đâu? 

Hòa nhướng mày.

– Em để dành kẹo bán không ăn, đem bán lại.

– Mày có bán được đồ mày để dành bao giờ không mà khoe.

Cường không nói được nữa, chỉ cười hì hì rồi cắm mặt vào bát cơm. Cả nhà cười vang. 

Mẹ bảo:

–Có tiền thì mua thịt, chứ bánh nhiều đường khó tiêu. 

Nhưng giọng mẹ vui vẻ chứ không mắng.

Đến cuối bữa, Hòa vẫn không có bánh sinh nhật. Nhưng cô có một cuốn vở bìa nâu, có một viên kẹo chia đôi với em, có một bữa cơm mẹ nấu nhiều hơn mọi ngày, và có một người bố biết viết những dòng chữ nguệch ngoạc vào trang đầu cuốn vở.

Sau này, khi Hòa lớn lên và cuốn vở bìa nâu dày thêm những trang viết mới, cô sẽ nhớ đêm sinh nhật ấy. Cô sẽ nhớ dòng chữ bố viết. Và cô sẽ hiểu rằng, những thứ bố không có cũng quan trọng như những thứ bố có thể cho cô – bởi vì chúng dạy cô về tình yêu, về sự kiên nhẫn, và về cách biến những điều nhỏ bé thành kho báu.

Đêm ấy, Hòa mười hai tuổi. Cô gấp cuốn vở cẩn thận, ôm nó vào ngực như một báu vật mới tìm được. Trước khi đi ngủ, cô mở vở ra lần nữa, xem lại dòng chữ của mình, và nhẩm đọc thầm:

thầm:

"Đỗ đại học. Mua cho bố mẹ một chiếc xe và thật là nhiều kẹo."

Cô thầm hứa, tất cả sẽ thành hiện thực. Cô cứ lẩm bẩm đọc đi đọc đến khi mắt lim dim và chìm trong cơn mộng đẹp.