Chương 5: Mảnh ghép ký ức

Năm đó, có một đoàn cải lương miền Tây rách nát về làng diễn. Sân khấu được dựng tạm bợ bằng mấy tấm bạt rách và những cây tre ngà ngay bãi đất trống cạnh đình làng. Vậy mà đêm nào người ta cũng kéo đến đông nghẹt như trẩy hội. Thằng Lẹ mê tới mức bỏ ăn bỏ ngủ. Tối nào nó cũng tót qua nhà, nắm chặt tay thằng Hai kéo đi xem bằng được. Nó không có tiền mua vé, hai đứa toàn phải lén chui qua mấy cái kẽ hở dưới chân bạt để vào bên trong.

Nó ngồi bệt dưới nền đất cát, cặp mắt sáng rực như có lửa, nhìn những cô đào, anh kép trên sân khấu dặm phấn thoa son, mặc áo quần lóng lánh mà đầu óc như bay lên chín tầng mây. Đối với nó, cái sân khấu rách rưới đó chính là thánh đường, là nơi ngự trị của những đấng thần tiên.

Có một đêm, đang xem tới khúc cao trào của vở Tô Ánh Nguyệt, thằng Lẹ bỗng ghé sát tai thằng Hai, hơi thở của nó nóng hổi, thì thầm:

“Hai ơi... mai mốt lớn lên, tao muốn được đứng trên đó.”

“Đứng trên đó làm cái giống gì?” Thằng Hai hỏi, mắt vẫn nhìn chằm chằm vô ông kép chính.

“Để hát. Để ca cho người ta nghe.”

Thằng Hai bật cười huých vào vai bạn:

“Mày khùng quá. Đàn ông con trai ai đi làm cái nghề xướng ca vô loài đó.”

“Tao nói thiệt mà...” Giọng thằng Lẹ chùng xuống.

“Tao thấy mày có cái giọng ngọt xớt, tướng đi thì èo uột, hợp làm con gái hơn đó Lẹ.” Thằng Hai vô tâm nói đùa một câu.

Nó chỉ nghĩ đó là lời trêu chọc con nít của tụi bạn đồng lứa. Nhưng thằng Lẹ thì im bặt. Nó ngồi im re một lúc lâu, đôi mắt nhìn đăm đăm vô tà áo rộng của cô đào chính trên sân khấu, rồi hỏi nhỏ xíu, giọng nghe như tiếng gió thoảng qua ngọn cỏ:

“Thiệt hả Hai? Mày thấy tao giống con gái thiệt hả?”

“Ờ, giống hệt.”Thằng Hai gật đầu đại cho qua chuyện.

Thằng Lẹ không nói nữa. Nhưng kể từ đêm đó, nó bắt đầu có những biểu hiện kỳ quặc mà chỉ có một mình thằng Hai biết được. Những buổi trưa khi má nó ra chợ chưa về, xóm làng chìm vào giấc ngủ mệt mỏi, thằng Lẹ lại lén lấy cái khăn rằn hoặc cái áo lụa cũ của má quấn lên đầu làm tóc giả. Nó tập đi đứng, tập uyển chuyển cái mình gầy, tập múa tà áo sau bụi chuối già ven sông. Nơi đó khuất nẻo, chỉ có ngọn gió và con nước biết được bí mật của nó.

Thằng Hai là người khán giả duy nhất được phép chứng kiến những buổi “biểu diễn” vụng trộm đó. Nhiều buổi chiều tà, hai đứa trốn nhà ra bờ sông lở. Thằng Lẹ đứng giữa khoảng đất nhỏ cạnh bụi chuối, nó bắt đầu xoay người múa. Cái khăn rằn cũ kỹ bay phấp phới theo gió sông. Lúc đó, khuôn mặt nó rạng rỡ lắm, hạnh phúc lắm, một thứ hạnh phúc lấp lánh khiến nó quên sạch đi cái nghèo, cái đói đang rình rập ở nhà.

Có một bữa đang múa nửa chừng, thằng Lẹ dừng lại, hai tay vẫn giữ nguyên tư thế uốn cong như cánh chim, mắt nhìn thẳng vô thằng Hai:

“Ê Hai.”

“Gì mày?”

“Nếu sau này tao lên được sân khấu thiệt, tao mặc đồ đào múa cho người ta coi, mày có tới coi tao hát không?”

“Tới chứ. Mày hát tao không tới coi sao đặng.”Thằng Hai trả lời dứt khoát.

“Thiệt không đó? Nói dóc là tao nghỉ chơi mày luôn nha.”

“Thiệt mà, thề có con cá lòng tong dưới sông làm chứng.”

Thằng Lẹ bật cười. Cái nụ cười của nó lúc đó, nói nào ngay, nó sáng và đẹp hơn cả ánh nắng chiều đang nhuộm vàng rực cả một khúc sông chiều. Nhiều năm về sau, khi đã thành một ông chủ lớn ngồi trên đống tiền ở thành phố, ông Hai vẫn không tài nào quên được nụ cười đó. Nó rõ ràng và sống động hơn cả cái khuôn mặt của chính ông trong gương mỗi ngày.

Nhưng ở cái xứ quê nghèo nàn và đầy định kiến này, trẻ con không cách nào giấu kín được bí mật của mình mãi mãi.

Một buổi chiều mưa dầm, có ba bốn thằng nhóc lớn tuổi hơn trong xóm đi mót củi khô, vô tình đi ngang qua khúc sông lở. Tụi nó nấp sau rặng dừa nước, nhìn chằm chằm vô bụi chuối và thấy thằng Lẹ đang quấn khăn rằn, nhón chân múa may quay cuồng.

Tụi nó liền nhảy bổ ra, cười hô hố, tiếng cười vang động cả một khúc sông vắng:

“Ê tụi bây ơi! Ra mà coi thằng Lẹ nó giả làm con gái nè!”

“Thằng Lẹ bóng cái! Thằng Lẹ bê đê chùm gửi!”

Thằng Lẹ đứng chết lặng giữa bãi đất bồi. Cái khăn rằn trên đầu tuột xuống, rớt thỏm xuống vũng bùn nước. Gương mặt nó trắng bệch ra không còn một giọt máu, hai bàn tay gầy guộc run bần bật. Đám con nít kia đắc chí chạy đi khắp các ngả đường trong xóm, rêu rao cái tin động trời đó cho tất cả mọi người cùng biết.

Chỉ trong vòng chưa đầy ba ngày, cả cái xóm nghèo ven sông đều biết chuyện thằng Lẹ có nết “đàn bà”. Người lớn bắt đầu nhìn nó bằng ánh mắt ghẻ lạnh, dè bỉu, họ xầm xì bàn tán mỗi khi má nó gánh chuối đi qua. Còn đám con trai trong trường thì coi nó như một trò hề để tiêu khiển. Có những đứa ác độc còn đứng ngay giữa chợ, uốn éo cái mình rồi nhái giọng thằng Lẹ để chọc gan thiên hạ. Mỗi lần như vậy, cả cái chợ cá lại rộ lên những tiếng cười cợt nhả, khinh bỉ.

Thằng Lẹ không còn cười nữa. Nó vẫn lầm lũi đi học, vẫn phụ má bưng chuối, nhưng nó ít nói hẳn đi. Cái miệng lúc nào cũng ngậm chặt, cặp mắt lúc nào cũng nhìn xuống đất. Giống như có một bàn tay nào đó đã lén lút thò vào trong lồng ngực nó, móc đi mất cái phần ánh sáng lấp lánh nhất của đời nó rồi quăng xuống bùn.

Và rồi, một buổi chiều tan học, cái bi kịch dai dẳng ấy rốt cuộc cũng vỡ lở ra một cách tàn nhẫn nhất.

Hôm đó trời xầm xì sắp mưa, thằng Hai đi tụt lại phía sau vì bận cột lại cái quai dép đứt, thằng Lẹ đi trước một đoạn. Khi tới cái bãi đất hoang gần mé bến đò, có bốn năm thằng thanh niên lớn tuổi, mặt mày bặm trợn trong xóm đứng chặn đường. Thằng cầm đầu đẩy mạnh vào vai thằng Lẹ một cái khiến nó suýt ngã:

“Ê, thằng Lẹ bóng. Nghe nói mày múa đẹp lắm mà, múa vài đường cho tụi tao coi chơi coi.”

Thằng Lẹ im lặng, cúi đầu định né qua một bên để đi tiếp. Một thằng khác bước lên chặn họng, cười sằng sặc:

“Hát đi mày! Mày thích làm con gái làm đào lắm mà. Ca một câu vọng cổ cho tụi tao nghe coi giọng mày ngọt cỡ nào.”

Thằng Lẹ quay người định bỏ chạy. Nhưng ngặt nỗi, tụi nó đông quá, một bàn tay thô bạo túm chặt lấy cổ áo nó giật ngược lại.

Bốp! Bốp!

Hai cú đấm trời giáng nện thẳng vào khuôn mặt gầy gò của nó. Thằng Lẹ ngã nhào xuống đất cát. Đám thanh niên kia chưa chịu buông tha, tụi nó lao vào dùng chân đá túi bụi vào bụng, vào hông nó, miệng không ngừng chửi bới những từ ngữ dơ bẩn, độc ác mà một đứa trẻ mười ba tuổi không đáng phải gánh chịu trên đời.

Thằng Hai đứng cách đó không đầy mười mét. Nó chứng kiến hết. Thấy hết sạch.

Lúc đó, tay chân thằng Hai lạnh ngắt như ngâm trong đá, tim trong ngực đập thình thịch liên hồi như muốn nhảy ra ngoài. Lý trí bảo nó phải chạy lao tới, phải cầm cây gậy tre gần đó xông vào cứu bạn, phải hét lên cho người lớn trong xóm chạy lại giúp. Nó muốn làm một cái gì đó, bất cứ cái gì để bảo vệ thằng bạn chí cốt của mình. Nhưng hai cái chân đất của nó như bị đóng đinh chặt cứng xuống mặt lộ. Nỗi sợ hãi hèn nhát của một đứa con nít dại dột đã ghì chặt lấy thân thể nó, nặng nề như một tảng đá ngàn cân. Nó sợ hãi nghĩ: nếu mình xen vào, tụi nó sẽ quay sang đánh luôn mình thì sao? Nếu mình bênh vực thằng Lẹ, ngày mai cả trường sẽ chửi mình là đồng bọn của thằng bóng cái thì sao?

Hàng trăm, hàng ngàn câu hỏi ích kỷ hiện ra trong đầu thằng Hai lúc đó. Và trong cái khoảnh khắc nó còn đang đứng trân trân ra sợ hãi, chần chừ tìm lý do lý trấu, thì trận đòn ác độc kia cũng kết thúc. Đám thanh niên hả hê phủi tay bẩn, vừa cười nói tục tĩu vừa bỏ đi về phía quán nước đầu làng.